Güzelcehisar Lav Sütunları: Bartın Kıyısında Yaklaşık 80 Milyon Yıllık Bir Manzara

İlk bakışta insan eliyle yapılmış sanabilirsiniz. Yan yana duran taş sütunlar, kıyıda unutulmuş dev bir yapının duvarını andırır. Sonra çizgilerin aynı olmadığını, bazı bölümlerin yön değiştirdiğini fark edersiniz.

Güzelcehisar’da karşınızdaki biçimleri oluşturan bir mimar değil, soğuyan volkanik kayaç.

Deniz hemen yanında hareket etmeye devam ederken bu taşların yaklaşık 80 milyon yıllık geçmişini düşünmek kolay değil. Dalgayı görür, sesini duyarsınız. Milyonlarca yılı ise ancak zihninizde tartmaya çalışırsınız.

Güzelcehisar Lav Sütunları nerede?

Güzelcehisar Lav Sütunları, Bartın’ın Merkez ilçesine bağlı Güzelcehisar köyünde, plajın batı kesiminde bulunuyor. Bartın şehir merkezine uzaklığı yaklaşık 17 kilometre.

Burası Amasra’nın içinde değil. Bartın gezinizde hem Amasra’ya hem Güzelcehisar’a yer verecekseniz, iki durağın ulaşımını ayrı ayrı planlayın.

Sahile geldiğinizde yalnızca sütunlara odaklanmadan önce çevreyi de görün. Kum, deniz, bitki örtüsü ve koyu renkli kayalıklar, buranın etkisini birlikte oluşturuyor.

Gerçekten 80 milyon yıllık mı?

Güzelcehisar’daki oluşumların yaşı yaklaşık 80 milyon yıl olarak belirtiliyor. Bu yüzden “tam 80 milyon yıllık” yerine, jeolojik yaşın bir tahmin olduğunu koruyan bu ifadeyi kullanmak daha doğru.

O dönemin kıyısını bugünkü plajla aynı düşünmemek gerekiyor. Karşınızda çok eski volkanik süreçlerin ürünü olan kayaçlar var; bugün gördüğünüz sahil görünümü ise uzun jeolojik değişimlerin ardından ortaya çıkmış.

Taşların yaşıyla mevcut manzaranın yaşını birbirinden ayırmak, burayı anlamanın ilk adımı.

Lavlar nasıl sütuna dönüşüyor?

Lav soğuyup katılaşırken hacmi küçülür. Bu büzülme sırasında oluşan gerilimler kayada çatlaklar meydana getirebilir. Uygun koşullarda gelişen çatlak ağı, kayacı sütun benzeri parçalara ayırır.

Güzelcehisar’daki dikkat çekici geometriyi de bu sütunsal çatlaklanma oluşturuyor.

Burada gördüğünüz şey, ayrı ayrı yükselip donmuş taş direkler değil. Bir kaya kütlesinin soğuma sırasında bölümlere ayrılmasıyla ortaya çıkmış bir yapı.

Bu bilgiyi öğrendikten sonra sütunlara yeniden bakın. Aralarındaki sınırlar, taşların yan yana nasıl dizildiğini gösteren çizgiler olmaktan çıkar; soğuma sürecinin izlerine dönüşür.

Manzarada neye dikkat etmeli?

Önce biraz uzaktan bakın. Sütunların kıyı boyunca oluşturduğu bütünü, yükseklik farklarını ve yönlerini izleyin.

Ardından erişime açık, güvenli bir noktadan daha küçük bir bölüm seçin. Aynı kaya yüzeyinde tekrarlanan çizgilerle düzensiz kırıkların nasıl yan yana durduğunu inceleyin.

Manzaranın güçlü taraflarından biri de karşıt dokular: Suyun sürekli değişen yüzeyi, kumun yumuşak görünümü ve kayaların keskin sınırları. Fotoğrafta yalnızca sütunları göstermek yerine bunlardan birkaçını birlikte kadraja almayı deneyebilirsiniz.

Fotoğraf için zaman ayırın

Güneşin yönü değiştikçe sütunların arasındaki gölgeler de değişir. Bir açıdan düz görünen yüzey, başka bir ışıkta daha derin ve parçalı görünebilir.

Tek bir kare çekip ayrılmadan önce bulunduğunuz güvenli alan içinde konumunuzu biraz değiştirin. Önce kıyıyı geniş açıyla gösterin; sonra kaya üzerindeki çizgilere odaklanın.

En iyi fotoğrafı çekmek için kayalara tırmanmak gerekmiyor. Yapının ölçeğini çevresiyle birlikte göstermek, yakına girmekten daha etkili olabilir.

Ziyaret öncesinde bilinmesi gerekenler

Hava ve deniz koşullarını kontrol edin. Dalgalı havalarda su kenarına yaklaşmayın; ıslak kayalara basmayın. Yerindeki yürüyüş ve seyir düzenlemelerini takip edin.

Sütunlardan taş koparmayın, yüzeylerine yazı yazmayın. Yanınıza alacağınız hatıra bir kaya parçası değil, fotoğrafınız ve gördüğünüz ayrıntılar olsun.

Güzelcehisar’dan ayrılmadan önce denizle sütunları bir kez daha aynı bakışta buluşturun. Bir dalga kıyıya gelir, dağılır, ardından yenisi gelir. Hemen yanında, çok eski bir soğumanın çizgileri kayada durmaya devam eder.