Rize’de Az Bilinen 9 Yer: Bir Sonraki Virajda Sizi Ne Bekliyor?

Rize’de bazen güzel bir gün, ana yoldan ayrılmakla başlıyor. Deniz arkanızda kalıyor, yol bir derenin yanına sokuluyor. Evlerin arasından geçerken karşı yamaca bakıyorsunuz; yeşilin içinde başka bir yol, daha yukarıda birkaç çatı seçiliyor. Merak edip ilerledikçe gezi de değişiyor.

Ayder’i, Zilkale’yi ve Fırtına Vadisi’ni duymuş olabilirsiniz. Peki Fındıklı’nın vadilerine, İkizdere’nin yüksek yaylalarına ya da ekmek pişirilen taş kapların çıkarıldığı bir mağaraya zaman ayırdınız mı?

Rize’de daha az konuşulan yerleri görmek isteyenler için bu dokuz durak, şehrin farklı yüzlerini bir araya getiriyor. Kimi suyun sesiyle, kimi taş evleriyle, kimi de taşıdığı gündelik hayat hikâyesiyle akılda kalıyor.

1. Ağaran Şelalesi — Çayeli’de Suyun Beyaza Döndüğü Yer

Çayeli’nin Köprülü köyü mevkiindeki Ağaran Şelalesi, kayaların üzerinden dökülen suyu ve yeşil çevresiyle görülmeye değer.

Burada gözünüz suyun izlediği yolu takip ediyor. Kayaya değdiği yerde dağılan akış, aşağıya indikçe köpürüyor; ıslak yüzeylerin üzerinde beyaz çizgiler oluşuyor. Çevredeki bitki örtüsü de bu hareketin arkasında koyu yeşil bir fon gibi duruyor.

Ağaran, fotoğraf çekmek isteyenler kadar su kenarında mola vermeyi sevenlere de hitap ediyor. Çayeli gezisinde yalnızca kıyıda kalmak istemiyorsanız rotanızı iç kesimlere çevirmek için güzel bir neden.

2. Arılı Vadisi — Fındıklı’da Yeşilin İçine Uzanan Yol

Fındıklı ilçesinin Arılı köyü çevresindeki vadi, bitki örtüsünün zenginliğiyle dikkat çekiyor. Burayı tek bir noktaya varıp dönülecek bir durak gibi düşünmeyin; güzelliği yol boyunca karşınıza çıkıyor.

Bir yamaçta daha koyu görünen yeşil, başka bir yerde ışıkla açılıyor. Yakına baktığınızda yaprakların biçimleri, bitkilerin birbirine karışan dokusu belirginleşiyor. Özellikle yağmur sonrası havada, çevrenin nemini ve toprağın kokusunu hissediyorsunuz.

Arılı’da köy yaşamı da manzaranın bir parçası. Evlerin ve bahçelerin bulunduğu bu çevrede dolaşırken özel alanlara dikkat ederek ilerlemek gerekiyor.

3. Cimil Şelalesi — İkizdere Yolculuğuna Su Sesi Ekleyin

İkizdere’den Cimil yönüne uzanan güzergâhtaki Cimil Şelalesi, yeşilliklerin arasından gelen suyuyla yolculuğa güzel bir mola ekliyor.

Suyun kayalık yüzeyden aşağıya inişini izlerken çevresindeki bitkiler de dikkatinizi çekiyor. Şelalenin görüntüsü, içinde bulunduğu yamaçla birlikte anlam kazanıyor; yalnızca suya odaklanıp çevresini kaçırmayın.

Cimil tarafına giderken burada durmayı planlıyorsanız aracı trafiği engellemeyen, güvenli bir noktaya bırakın. Yol kenarında karşılaşılan bir manzara olması, her noktadan yaklaşılabileceği anlamına gelmiyor.

4. Çağlayan Vadisi — Köprülerin Altından Geçen Bir Fındıklı Hikâyesi

Fındıklı’nın Çağlayan köyü çevresindeki vadi, akarsuyu, köprüleri ve kırsal yerleşimleriyle keşfe değer.

Burada suyla insan yaşamı birbirine yakın. Dereyi geçen köprüler, yamaçlara yerleşen evler ve vadi boyunca devam eden yol, aynı coğrafyanın farklı parçaları. Bir köprünün üzerinde durup aşağıdaki akışa baktığınızda, suyun çevresinde nasıl bir yaşam kurulduğunu daha iyi fark ediyorsunuz.

Çağlayan’a yalnızca birkaç fotoğraf için uğramayın. Köprüleri ve yerleşim çevresini acele etmeden görmek, vadiyi tanımak için daha güzel bir yol.

5. Hazindağ Yaylası — Evlerin Ardında Dağların Belirdiği Yer

Çamlıhemşin’deki Hazindağ Yaylası, geleneksel yerleşim dokusu ve dağ manzaralarıyla dikkat çekiyor.

Yayla evlerine yakından bakınca çatıların, duvarların ve birbirine açılan küçük geçişlerin ayrıntıları ortaya çıkıyor. Sonra başınızı kaldırıyorsunuz; yerleşimin arkasında yamaçlar uzanıyor. Sis varsa evlerin çevresiyle uzaktaki dağlar arasında sürekli değişen bir görüntü oluşuyor.

Hazindağ’ı gezerken yürüyüşünüzü yavaşlatın. Burada manzarayı oluşturan şeylerden biri de evlerin araziye nasıl yerleştiği.

6. Homeze Yaylası — Bakışınızı Uzaklara Çevirin

İkizdere’deki Homeze Yaylası, çevreyi geniş açıyla gören yüksek konumuyla öne çıkıyor. Açık havada bakışınız yakın yamaçlardan uzaktaki sırtlara doğru ilerliyor.

Homeze’de geniş manzarayı izlemek için biraz zaman ayırın. Bulutların gölgesi arazi üzerinde hareket ederken aynı yamacın rengi değişebiliyor. Sis yükseldiğinde ise az önce seçebildiğiniz ayrıntılar kayboluyor.

Yaylada ahşabın kullanıldığı daha yeni yapılar da bulunuyor. Dolayısıyla burayı geçmişte donmuş bir yerleşim olarak değil, doğanın içinde değişmeye devam eden bir yayla olarak görmek daha doğru.

7. Petran Yaylası — Anzer Yolundan Ayrılan Bir Merak

Petran Yaylası’na, İkizdere’de Anzer yolu üzerindeki Kamanın Dibi mevkiinden ayrılan güzergâhla ulaşılıyor. Araçla erişim mevsim ve yol koşullarına bağlı.

Petran, İkizdere’nin yüksek kesimlerini tanımak isteyenlerin değerlendirebileceği duraklardan. Yayla çevresinde dolaşmak ve dağlık araziye bakmak için programınızda boşluk bırakın.

Buraya gitmeden önce güzergâhın açık olup olmadığını öğrenin. Özellikle yüksek kesimlerde karın durumu, aşağıdaki yerleşimlerde gördüğünüz havadan farklı olabilir.

8. Pileki Mağarası — Bir Mağaradan Çıkan Ekmek Hikâyesi

İyidere’nin Çiftlik köyündeki Pileki Mağarası’nın hikâyesi, mutfakta kullanılan bir taş kapla başlıyor.

Pileki, mısır ekmeği ve hamsikoli gibi yiyeceklerin pişirilmesinde kullanılan, içi oyulmuş taş bir kap. Bu kapların yapıldığı taşın çıkarılmasıyla mağaranın boşlukları ve geçitleri oluşmuş.

İçeride dolaşırken gördüğünüz yüzeyleri bu bilgiyle yeniden düşünüyorsunuz. Bir zamanlar buradan çıkarılan taş, işlenip bir evin ocağına gitmiş; içinde hamur pişmiş, ardından ekmek sofraya konmuş. Mağarayla günlük hayat arasındaki bu bağ, Pileki’yi özel kılıyor.

Burası taş çıkarma faaliyetleriyle oluşmuş tarihî bir alan. Ziyaret planınızı yaparken güncel açılış ve erişim durumunu öğrenin.

9. Samistal Yaylası — Taşın Yayla Evine Dönüştüğü Yer

Çamlıhemşin’deki Samistal, büyük taş blokların kullanıldığı geleneksel yayla mimarisiyle tanınıyor.

Evlerin duvarlarına baktığınızda taşın ağırlığını ve dokusunu hissediyorsunuz. Dağlık çevrede gördüğünüz malzeme, hemen önünüzde bir yapının parçasına dönüşmüş. Samistal’in akılda kalan tarafı, yerleşimle çevresindeki arazi arasındaki bu yakınlık.

Yalnızca uzaktan manzaraya bakmakla yetinmeyin. Evlere ve özel alanlara saygı göstererek dolaşırken duvarların yapısını, taşların bir araya gelişini inceleyin. Buradaki mimari, yayla gezisine başka bir derinlik katıyor.

Bu Dokuz Yeri Nasıl Planlayabilirsiniz?

Fındıklı tarafında Arılı ve Çağlayan vadilerini, İkizdere tarafında Cimil, Homeze ve Petran’ı değerlendirebilirsiniz. Aynı ilçede bulunmaları hepsinin kısa sürede birbirine bağlandığı anlamına gelmiyor; yüksek kesimlerde yol ve hava koşulları belirleyici.

Hazindağ ve Samistal için Çamlıhemşin çevresinde ayrı zaman ayırın. Ağaran’ı Çayeli, Pileki Mağarası’nı ise İyidere gezisine ekleyebilirsiniz.

Bu rotaların güzelliği, gördüklerinize biraz daha yakından bakma fırsatı vermesinde. Bir köprüde durmak, taş bir duvarı incelemek, yol kenarından gelen su sesine kulak vermek… Rize’de bazen gezinin en güzel kısmı, bir yere yetişmeye çalışmayı bıraktığınız anda başlıyor.